Święty Grzegorz z Nazjanzu

Święty urodził się w roku 329 lub 330 w Arianzie, w pobliżu Nazjanzu.
Również i on podobnie jak św. Bazyli pochodził z rodziny świętych. I tak świętą była jego babka - Nonna, brat - św. Cezary, i siostra - św. Gorgonia. W jednej rodzinie 4 świętych.
Ojciec św. Grzegorza, również Grzegorz, był biskupem Nazjanzu. Nie powinno nas to dziwić. Celibat bowiem, znany w Kościele już w czasach apostolskich, nie był jeszcze w zwyczaju powszechnym.
Pierwsze nauki pobierał św. Grzegorz w Nazjanzie (337-343), studia średnie w Cezarei Kapadockiej (343-349), z kolei udał się na studia wyższe retoryki do Cezarei Palestyńskiej (349-352), gdzie zapoznał się z nauką Orygenesa i stał się odtąd jego wielbicielem. W tym czasie podążył do Aleksandrii (351-352), gdzie metropolitą był wówczas sławny św. Atanazy Wielki. W samą Wielkanoc przyjął Chrzest święty, kiedy miał ok. 22 lata (352). Na dalsze studia udał się do Aten, gdzie odbywał studia wraz ze św. Bazylim (352-358).
Po powrocie do ojczyzny zajął się administracją rodzinnego majątku (359-361). W uroczystość Bożego Narodzenia z rąk ojca otrzymał święcenia kapłańskie i odtąd pomagał ojcu w duszpasterstwie i w zarządzie diecezją (361-363).
Św. Grzegorz tęsknił jednak za pustelnią. Udaje się przeto do Neocezarei w Poncie, gdzie już przebywał św. Bazyli (363-364). Posłuszny jednak ojcu wrócił do Nazjanzu i nadal pomagał mu w zarządzie diecezją (364-371).
Kiedy św. Bazyli został metropolitą w Cezarei Kapadockiej {1372), w tym samym roku namówił św. Grzegorza, by przyjął biskupstwo w Sasakra. Święty wszakże nie czuł się dobrze na tym urzędzie i dlatego usunął się do klasztoru Św. Tekli w Seleucji Izauryjskiej, gdzie przebył cztery lata (375-379).
Dnia 24 listopada wkroczył do Konstantynopola jako zwycięzca cesarz Teodozy I Wielki (379-395). Ostatni to władca, który zdołał zjednoczyć ponownie całe imperium rzymskie - wschodnie i zachodnie. W tym też czasie powołano św. Grzegorza na metropolitę Konstantynopola. Cesarz uroczyście wprowadził go do katedry Hagia Sofia. Od maja do lipca 381 roku odbył się w Konstantynopolu sobór powszechny. Przewodniczył na nim biskup Antiochii, Melecjusz, a po jego nagłej śmierci św. Grzegorz. Na tym to soborze przyznano metropolitom: Konstantynopola, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy tytuł patriarchów. Tak więc św. Grzegorz był pierwszym patriarchą Konstantynopola.
Ruchliwa jednak stolica państwa rzymskiego nie odpowiadała charakterowi św. Grzegorza. Tęsknił za ciszą. Drażniły go również intrygi ludzi, którzy mu zazdrościli urzędu. Dlatego zrzekł się godności i udał się na ustronie do Karbala Arianzos, gdzie oddał się wyłącznie kontemplacji i pracy pisarskiej (382). Dokonał swoich dni w rodzinnym Arianzie w roku 389 lub 390.
Dnia jego zgonu nie znamy. Cesarz Konstantyn II (912-959) sprowadził jego relikwie z Arianzu do Konstantynopola, gdzie je umieścił w kościele 12 Apostołów. Obecnie część tychże relikwii znajduje się w Rzymie, w bazylice Św. Piotra (w kaplicy Św. Grzegorza), i w klasztorze benedyktynek S. Maria in Campo Marzio oraz w Mantui w kościele Św. Andrzeja.
Na Zachodzie doroczne wspomnienie św. Grzegorza z Nazjanzu obchodzono 9 maja. Obecnie obchodzi się je dzisiaj wraz ze św. Bazylim. Tak więc, jak na ziemi łączyła obu Świętych przyjaźń, tak po śmierci łączy ich wspólna chwała.
Spuścizna literacka po św. Grzegorzu z Nazjanzu jest bogata. Na pierwszym miejscu wypada wymienić jego kazania. Pozostało ich do naszych czasów - 45. Obszerna kiedyś musiała być jego korespondencja, skoro zachowało się szczęśliwie aż 245 listów. Św. Grzegorz z Nazjanzu zasłynął nadto jako jeden z największych poetów Kościoła Wschodniego. Ocalało aż 507 jego poetyckich utworów. Opiewa w nich tajemnice wiary, swoje osobiste przeżycia, uniesienia mistyczne i wydarzenia współczesne. Jak bowiem sam się wyraził, chciał, aby jego pisma poetyckie wytrąciły z rąk młodzieży chrześcijańskiej wiersze poetów pogańskich.